Auteurschap: 10 best practices

Denk je aan het schrijven van een publicatie:

  1. Consulteer de auteursrichtlijnen binnen je vakgebied en/of faculteit en ga na welk beleid het beoogde tijdschrift er op na houdt. Zorg dat de gemaakte afspraken steeds in overeenstemming zijn met dit beleid.
  2. Praat vooraf (dat is voor het eigenlijke schrijven een start neemt) met de mensen die je bij je publicatie wil betrekken, bv. promotor, collega’s, experten, enz. Maak duidelijk welke rol je voor elk van de partners ziet, wat je van hen verwacht en wat daarvoor in de plaats staat; op die manier maakt elkeen zijn verwachtingen duidelijk.
  3. Zet de gemaakte afspraken minimaal op mail of gebruik een ‘authorship protocol’  om alles formeel vast te leggen. De toewijzing en volgorde van auteurschap wordt door alle partners gekend en goedgekeurd. Voor een voorbeeld zie authorship protocol – Faculteit Letteren en Wijsbegeerte UGent, form authorship protocol – Faculteit Recht en Criminologie UGent.
  4. Duid één corresponding author aan. Deze persoon voldoet uiteraard aan alle criteria met betrekking tot auteurschap. Ten minste deze persoon heeft het volledige overzicht op de totstandkoming van het artikel en ieders bijdrage daarin, hij draagt ook de eindverantwoordelijkheid in het correct weergeven van de bijdrages. Deze persoon staat garant voor de volledige inhoud ervan, heeft het gebruikte materiaal in zijn bezit of heeft zicht op de vindplaats (versiebeheer, data, …) en treedt op als officiële contactpersoon. Het is aangewezen bij de aanduiding rekening te houden met het voldoen van deze vereisten op lange termijn; deze persoon dient ten minste stabiele contactgegevens (en engagement naar opvolging) te hebben.
  5. Het is mogelijk dat in de loop van de totstandkoming van het artikel veranderingen optreden (bv. vooropgestelde bijdrages wijzigen, expert wordt toegevoegd, enz.). Alle genomen beslissingen worden opnieuw besproken en zo nodig herzien. + Zie punt 3.
  6. Tijdschriften vragen in toenemende mate een ‘authorship contribution statement’, ook wel ‘contributorship disclosure’ , waarin concreet en precies toegelicht wordt wat elke auteur heeft gedaan in de totstandkoming van de resultaten, gaande van het uitdenken van het onderzoeksidee tot het schrijven en indienen van de publicatie. Los van de expliciete vraag van een tijdschrift, verdient het aanbeveling om voor ieder manuscript duidelijk aan te geven wie verantwoordelijk is voor welk deel en wat daarin concreet werd gedaan. Bij voorkeur worden deze verklaringen opgenomen in het eigenlijke artikel. Zorg dat de bijdrages van alle auteurs duidelijk, precies, gedetailleerd en naar waarheid zijn toegelicht. Voorbeelden van authorship policies: Nature, PLoS, ...   
  7. Vermeld voor iedere auteur de correcte affiliatie en ORCID.
  8. Mensen die niet voldoen aan de criteria inzake auteurschap maar op de één of andere manier wel waardevol hebben bijgedragen aan het manuscript (bv. door het aanbrengen van een idee, technische ondersteuning, leveren van materiaal, financiële ondersteuning realiseren, statistisch advies geven, …) kunnen hiervoor de juiste erkenning krijgen door vermelding in bv. de daarvoor voorziene ‘acknowledgements’, in een voetnoot op de eerste pagina, het specifieke deel waarop de bijdrage betrekking heeft voorafgegaan door ‘m.m.v.’, ... .
  9. Auteurschap houdt niet alleen een verantwoordelijkheid in naar het naleven van de criteria en het correct bepalen van de volgorde. Auteurs zijn tevens verantwoordelijk voor ten minste hun deel van het manuscript, zowel wat betreft de juistheid als de integriteit van de inhoud en de vorm van de bijdrage. De auteur moet de volledige paper begrijpen en in staat zijn om deze toe te lichten en verdedigen. Indien dit niet het geval is, dan moet de auteur zich op eigen initiatief terugtrekken (bv. wanneer een artikel conclusies trekt die een auteur niet volledig ondersteunt, wanneer een auteur tekortkomingen in de data-analyse ontwaart, …). Alvorens zich terug te trekken, kan men, door samenspraak met alle auteurs, trachten tegemoet te komen aan de geuite bekommernissen en zo nodig/mogelijk/wenselijk aanpassingen doen. Eventueel kunnen de meningsverschillen ook integraal deel uitmaken van de tekst, mits de juiste toelichting. De verantwoordelijkheid van de auteur geldt ook voor de integriteit van hun rol als auteur. Om die reden worden de opdrachtgever en externe financiers, alsook hun relatie tot de onderzoeker kenbaar gemaakt bij de publicatie. Adviseurschappen of andere banden tussen opdrachtgevers of onderzoekers die het onderzoek hebben gefaciliteerd, worden eveneens vermeld (bv. levering van stalen, gebruik van instrumenten, delen van expertise, …). Dit betreft de zgn. ‘disclosure statement’ voor potentiële belangenconflicten. Voorbeeld: ICMJE richtlijn en concrete toepassing.
  10. Bij problemen inzake auteurschap nemen onderzoekers eerst zelf het initiatief om het probleem binnen de groep aan te kaarten. Pas wanneer een gepaste respons uitblijft of in geval van een aanhoudend conflict wordt contact gezocht met het aanspreekpunt in de faculteit of, bij het ontbreken daarvan, met de integriteitsmedewerker van de universiteit. Ook voor alle algemene vragen inzake auteurschap kan men daar terecht. (Stefanie.VanderBurght@UGent.be).

Meer achtergrond

Check de webpagina auteurschap in wetenschappelijke artikels.

Bronvermelding

Dance, A. (2012). Authorship: who’s on first? Nature 489, 591-593. (http://www.nature.com/naturejobs/science/articles/10.1038/nj7417-591a)

Brand, A., Allen, L., Altman, M., Hlava., & Scott, J. (2015). Beyond authorship: attribution, contribution, collaboration, and credit. Learned Publishing 28, 151–155. (https://doi.org/10.1087/20150211)

Meer tips

Translated tip


Laatst aangepast 2 oktober 2019 09:08