Voordat je het schrijfproces begint, is het belangrijk om goed te weten wàt je gaat schrijven, met andere woorden wat voor soort tekst je op papier wilt zetten. Sommige soorten teksten vereisen een specifieke schrijfstijl, zoals bijvoorbeeld onderstaande: 

• een onderzoekspaper: je gaat op zoek naar een antwoord op een objectieve onderzoeksvraag door middel van empirisch onderzoek of een literatuurstudie. Een onderzoekspaper bevat een introductie, methodologie, je resultaten en een conclusie. 
• een abstract: een korte, objectieve samenvatting van de inhoud van een wetenschappelijke publicatie. Een abstract bevat een introductie, een methodologie, jouw resultaten en een conclusie. Als het abstract ter vervanging van een onderzoeksvoorstel is, dan hoef je geen resultaten of conclusie toe te voegen.
• een academische poster: een visuele weergave van jouw onderzoek
• een onderzoeksvoorstel: je overtuigt je lezer dat je onderzoeksvraag belangrijk is en geeft weer hoe je onderzoek uitgevoerd zal worden. Een onderzoeksvoorstel bestaat uit een aantrekkelijke titel/onderzoeksvraag, een abstract, een uitleg van je onderzoek en een lijst met verwijzingen. 
• een recensie: je presenteert jouw persoonlijke mening op een wetenschappelijke manier. Start met het schetsen van de context: een korte inleiding van wat je recenseert. Bespreek en beargumenteer de sterke en zwakke punten van hetgeen waarover je je mening geeft en illustreer deze punten met een voorbeeld of ondersteuning uit academische literatuur. Maak daarna een conclusie. 
• een essay: dit is een veel voorkomende structuur op schriftelijke examens. Wanneer je gevraagd wordt om in essayvorm te antwoorden, beantwoord je de vraag op een gestructureerde, kritische manier in een korte, heldere tekst. 
• een samenvatting: een gestructureerde herhaling van de hoofdpunten van een tekst. Een samenvatting bevat ook altijd een conclusie.
• een synthese: een samenvatting van meerdere teksten, waarin je de hoofdpunten van de teksten met elkaar verbindt.